Hoe anders was dat vroeger.
De Filiaalhouder laat een fragment horen uit 1974. Een man in een dierenwinkel met een aangeklede chimp op z’n schouder, liegend dat de dieren altijd lief en mak zijn (“je kunt er alles mee doen”) en voor 1500 gulden mag je ‘m hebben.

Met Raymond van der Meer loopt Marc-Robin Visscher door het dierenpark. Waar hij “de grote leider” van de chimpansees, Mike, door het verblijf ziet rennen om iedereen wakker te maken. En anticonceptiepillen in bananen stopt om te voorkomen dat de hitsige leider zijn eigen dochters gaat bevruchten.

Dan, om kwart over negen – daar is ze.
Jane Goodall (78), de pest aan reizen maar 300 dagen per jaar op reis om haar boodschap uit te dragen. We moeten de aarde redden, is haar boodschap. En: “Every single one of us every single day makes a difference.”
Wat goed bedoeld maar ook wat vaag klinkt.

Raymond van der Meer heeft ook een vraag. Wat je als dierentuin kunt doen.
Focussen op “conservation and education”. Uitleggen dat chimps in het wild een bedreigde diersoort zijn. “Nog maar 10.000 in Afrika,” weet Marc-Robin Visscher.
Mensen moeten iets doen, zegt Goodall. Een beetje geld geven. Of ánderen onderwijzen.

Dit is misschien een begin (dat zei ze overigens niet).
En wie weet kan de Filiaalhouder een volgend keer naar Stichting AAP om ons te laten uitleggen dat een aap in een broekje helemáál niet lief is (want: een wild dier) en al die andere via marktplaats verkochte exoten evenmin.

Het is dus weer Athene geworden en dit keer maakt de razende reizende reporter geen 1-2-tjes met Conny Keessen (“vertel eens Conny, hoe zit het hier met de politiek”) maar gaat hij zelf op pad.
Op terrasjes, langs pinautomaten. Waar hij een Nederlandse impresario treft die blues- en jazz-concerten organiseert in Griekenland. Maar: “Het geld is op.”
Een paar jaar geleden begon hij ermee na zijn pensioen.
Opgewekte mensen zag hij toen op straat en nu?
“Met een gezicht van hier tot ginder.”

Waarna Joris van de Kerkhof door rent naar het stadion waar het Olympisch vuur wordt ontstoken. In de stromende regen “engeltjes met paraplu’s die zingen”.
“Ik had het niet verwacht maar daar krijg je toch kippenvel van” zegt hij met iets gebroken stem wanneer de vlam ontbrandt.
“Jij niet?” tegen Conny Keessen die dit keer mee is. Nee.
“Ik wel.”

Dan, lachend, “in de zendtijd van het Grieks verkeersburo nu.. het Grieks verkeersburo” want ze worden aangeklampt voor een promopraatje.
JvdK: “Ja, het was mooi, maar ik vond vooral ú mooi, met de hand op uw hart.”
Griekse tekst.
Conny Keessen met vlakke stem vertalend: “Het gaat om de liefde. Iedereen moet van Griekenland houden.”

Leuke reportages zijn dit.
Van mij mag de NOS Joris van de Kerkhof nog even in Griekenland láten.

Hapjes van Ongewenste Dieren. Zoals rivierkreeftjes en paarden en ganzen en… steekt een man van wal.
“En mensen” onderbreekt hem Ger Jochems. “Ganzen zijn niet ongewenst, maar de mensen die ze doodschieten.”
*applaus*

Een eerdere greep uit mijn hart deed in het Journalistenforum Max van Weezel.
Het gaat over de niet meer van de buis, uit de transistor noch de krant weg te slane gruwelijke ijdeltuit Sywert van Lienden.
Zet die knul weer aan tafel bij DWDD en mijn tv zapt spontaan weg (ja! dat kun je een tv leren).

Jurgen van den Berg (weer terug, fijn) legt voor wat men vindt van de nieuwste ‘kijkmijeens’-ideetjes van Sywert.
Waarop Max van Weezel: “Vroeger ging je in een buurthuis stencils draaien en dat is wel heel erg ouderwets.
Maar dit is wel heel erg alleen maar mediageil.”
*giga-applaus*

Dus denk ik wel ‘au’ wanneer ik hem vrijdag de JP van de bank JPMorgan hoor uitspreken als ZjiePie, maar echt verbaasd ben ik niet.
“Het is ZjeePie als in Zjee Ar” twitter ik een beetje kattig waarop Van Slooten (niet ongeestig) terugtwittert dat het “in elk geval geen Jippie” is.

Vandaag een reportage van Amerikacorrespondent Wessel de Jong over JPMorgan. Met veel (Engelse) citaten.
Waarin de bank ZjeePie wordt genoemd.
Ook door Wessel de Jong. 1x. In de inleiding.
Daarna houdt hij het consequent op ZjiePie.

Is dat een ramp?
Welnee.
Maar voor een Amerikacorrespondent is het wel een beetje dom.

In het kader van die Week zal de Sophia Vereniging op scholen Snuffelcolleges geven.
Want jaarlijks worden 150.000 mensen gebeten door een hond.
Daarvan kan 86% worden voorkomen als kinderen het gedrag van een hond beter interpreteren.

Dus, legt juf Freddy geduldig uit, als een hond zijn staart tussen zijn poten doet en zijn oren naar achteren heeft hij genoeg van je en moet je “ophouden met aaien”.

Kijk, daar kúnnen we wat mee, met dat soort berichten.

Dat is het niet.
De verslaggever gaat ook nog de straat op in de wijk Gestel.
“Mag ik u iets vragen?” “Dat mag,” zegt een man. En vertelt dat hij is wakker geworden van vier klappen. “En ik denk, er is wat aan de hand, hè” – in dat heerlijke accent van Gestel.
“En daar is een raam uit, bij Cor. Waar beginnen ze aan, hè…”
“De politie of die mensen,” vraagt Joris van de Kerkhof voor alle zekerheid.
Het is “die mensen”.

De man woont er al veertig jaar. Omdat hij uitzicht heeft op het park. En zijn zuster woont in het centrum maar hij wil niet ruilen. Is hij 1 van de eerste bewoners? Nee. Want de huizen zijn van 1959..
JvdK: “Okee. Toen de huizen er 14 jaar stonden bent u er gaan wonen.” Mooi, groen, ruim en nu die overbuurman… “Nooit nergens geen last van gehad. Hai, Jan!”
JvdK: “En wat hebt u ervan gemerkt, meneer?” Nee. Nou ja, die knallen.
JvdK: “Wel een fijne wijk?”

Jan woont hier pas zeven jaar. Fijne buurman. Van Cor hadden ze trouwens ook geen last.
“En wat hij doet moet hij van z’n eigen weten.”

JvdK: “Gaat om een hoop geld.”
Man: “Ik weet niet wat dat spul werd is want ik doe daar nie in.”
En: “Ik ben trouwens tachetig jaar geweest, wat wilde nou toch. Voor die paar dagen dat ik nog tegoed heb.”
JvdK: “Geniet van die paar dagen, van die paar jaar, tien jaar.”
“Ja, tien jaar! Kom over tien jaar terug!”
Dat is 29 januari 2022, rekenen ze samen uit.
JvdK: “Tot dan.”

Waarna de mannen elkaar “houdoe!” wensen en mij achterlaten met een warm and fuzzy feeling (als ooit-Eindhovense met roots in Gestel) en bewondering voor hoe Joris van de Kerkhof iets dat een stomme voxpop had kunnen zijn omtovert in een prachtig portret.

Het gaat erover bij Goedemorgen Nederland waar blijkt dat de KRO dit heeft bedacht, het heeft laten ontwikkelen door André Krouwel en het betaalt uit verenigingsgeld dus *niet* van “onze belastingcenten”.
Wanneer het Journalistenforum van Lunch! ook al breed uitpakt over de test besluit ik ‘m ook maar eens te doen.
En vul eerlijk in dat ik vrijwel nooit kijk naar documentaires, dat ik tv kijk om me te ontspannen, dol ben op series, niet politiek-correct aan het denken hoef te worden gezet en dat het me worst zal zijn als er af en toe stevig wordt gevloekt.

Na 20 vragen tada

Geen WNL dus maar hoe je via antwoorden als de mijne belandt bij de EO is me ook een raadsel.
Ik bedoel: via mijn luisterpatroon op de radio zou dat nog kunnen, maar niet via mijn benadering van de tv.

Nog merkwaardiger wordt het wanneer Krouwel daarna een aantal vragen aan me voorlegt.
Niet alleen of ik links ben (jazeker) en of ik vind dat de publieke omroep té links is (neu) en waarop ik ga stemmen maar ook: hoe ik het nieuws tot mij neem.
Via de radio natuurlijk!

Maar die optie geeft deze Kiezer niet eens.

Conclusie: waar-de-loos.

Wat ze dóet? “Duwen” zegt Damen.
Maar “klopt het dat ze andere olifanten met de slurf sloeg?” wil Lara Rense weten.
Damen: “Dat gebeurt vaker. En bij mensen die in 1 huis wonen is het ook niet altijd pais en vree.”

Vandaag verhuist Douanita naar Praag. Daar kan ze wél dominante olifant worden, is de verwachting.
Ze neemt dochter Tonya (3) mee en laat dochter Throng Nhi (8) achter.
Omdat Tonya erg aan haar (hoogzwangere) moeder hangt en de oudste dochter “vriendinnen heeft in de kudde”.
Ze hebben dus, interpreteert Damen, “zelf gekozen”.

De verhuizing zal ingrijpend zijn voor Douanita en de groep, veronderstelt Marcel Oosten.
Én voor de verzorgers, voegt Damen toe.
Voor Douanita is het natuurlijk best zielig, de lange reis. Want wij weten dat als we drie dagen in de auto zitten we tenslotte in mooi, zonnig Portugal belanden.
Terwijl de olifant niet weet dat na acht uur in de transportkist haar iets moois te wachten staat.

Vijftig meter
Joris (toen) via een mobieltje, verslag doend van de plek van de aanslag “nu ligt-ie hier, op een meter of vijftig afstand van mij vandaan”.
Joris (nu): hij lag er toen anders bij dan op de beroemde foto.
Joris (toen) via dat mobieltje: het Mediapark is afgesloten zodat er niemand uit kan maar ook geen ambulance *in*. “Er zijn vier mensen die om hem heen staan en bezorgde gezichten, heel veel bezorgde gezichten.”

Ambulance
Joris (nu): wat een chaos was het, ook in de uitzending van het Radio 1 Journaal.
Fragment waarin Floris Harm aan wie wordt gevraagd hoe “ie” eruit ziet: “De ambulance? Geel.” Nee, de gewónde. O. Geen idee. Want Harm kan er niet in en begint over verwarring en…
Joris van de Kerkhof: ik stond toen naast Fortuyn. En fluisterde in de telefoon (fluister): “Schakel naar mij, kom maar, hij leeft nog.” Misschien te zacht want de regisseur hoorde hem niet, wel even later (“we zijn nu naar achteren gezet”).
Joris (toen) vertelt over mensen die bij Pim stonden (Pim blijf bij ons).
JvdK: “Hij bewoog nog een klein beetje in de plas bloed om hem heen.”

Ogen als koplampen
Uitleg waarom Joris van de Kerkhof Pim Fortuyn volgde en wat hem aan hem opviel. Stukjes uit de tuin-scène (ook al aan de orde in het Radio 1 Journaal) en het vuur in de ogen.
“Zijn ogen als koplampen en de andere politici als bange konijnen in zijn licht.”
Maar, brengt JvdK ons in herinnering, het waren wel alleen zijn ogen, want verder was de LPF een zooitje ongeregeld (hij formuleert het vriendelijker dan ik).

“Pim! Pim!”
“Zijn ogen, ik zie ze voor me op 6 mei, ogen vol berusting.” Met twee vrouwen over hem heengebogen “die hem in leven proberen te roepen” (vrouwenstem: “Pim! Pim!” met op de achtergrond een ambulance).
Citaat Albert de Booij (die ook erbij was). Die dag meldde de Volkskrant dat als er die dag verkiezingen zouden zijn geweest, Fortuyn 38 zetels zou behalen. “Dan is dit het moment om te stoppen” zou Fortuyn toen hebben gezegd. “Ik heb het signaal afgegeven en Nederland moet maar zien wat het ermee doet.”
De verantwoordelijkheid drukte loodzwaar, weet De Booij. En: daarin was hij eenzaam.

Berusting
JvdK: “Eenzaamheid en berusting. Met een echo van de vrouwen op het parkeerterrein.”
Vrouwenstemmen (met die ambulance in de verte): “Laat je niet klein krijgen, hè. Blijf erbij. Pim. Pim! Ga nog even door, Pim! Hou nog even vol, jongen!”

JvdK: “Later kwam de ambulance en weer later moeten zijn ogen gesloten zijn.
Nederland moest maar zien wat het hiermee zou doen.”

De vrouwenstemmen krijg ik niet meer uit mijn hoofd.
Beklemmend en indrukwekkend, deze reportage.
Ik had niet hoeven vrezen voor een ‘dunnetjes’ of ‘dikkertjes’ overdoen van het voorafgaande door de beste radioverslaggever die we hebben.

De verslaggever vertelt hoe hij Fortuyn volgt, van interview naar interview.
“De laatste keer dat ik hem sprak was bij het Radio 1 lijsttrekkersdebat.”
Max van Weezel die jolig ieder het woord geeft. Mét een kwinkslag over het Harry Potter-kapsel van Balkenende. Die dan weer ‘elk nadeel hep z’n voordeel’ erin gooit. Waarna Pim: dan neem je toch mijn kapsel. Haha.

Joris die op een zondag na een interview met Fortuyn meeloopt naar de garage waarbij de politicus opvalt dat hij, van de ‘linkse omroep’ (JvdK: “nou ja”) zo hard werkt. Hij is er immers altijd bij.
-kabbel-kabbel-kabbel doet nu gezellig de reportage
JvdK: “Sprankelende ogen. We zouden elkaar nog wel eens zien.”

En dan de laatste twintig seconden.
Joris van de Kerkhof die via een telefoon verslag doet van de moord.
Het interview bij 3FM, dat er een man op Fortuyn afliep, die heeft geschoten.
“En nu ligt hij hier, op een meter of vijftig van mij vandaan.”
“Hij ligt met z’n benen onder z’n rug. In alle stilte. In z’n maatkostuum.”

Einde reportage.
En opnieuw denk ik: ik wou dat ik “kippenvel” een aantal weken geleden al niet eens had gebruikt voor een ander radio-item.
Want zo voelt het. Na het gezellig aan-kletsen en -babbelen en vrolijke Max en zgn grappige JPB.
“En nu ligt hij hier.”
Prachtige Radio.

Op dit filmpje: Fortuyn met Joris van de Kerkhof (en de taart)